Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων Ρωσίας
Ένωση Ελληνικών Κοινωνικών Οργανώσεων Ρωσίας
Η επίδραση της Βυζαντινής τέχνης στη ρωσική αγιογραφία και ο ρόλος του Θεοφάνη του Έλληνα
Την εποχή που το κράτος των Ρως δοκιμαζόταν από τις επιδρομές των Μογγόλων, το Νόβγκοροντ, που είχε αυτονομηθεί από την κεντρική εξουσία, δεν γνώρισε την ίδια τύχη. Εξελίχθηκε σε ένα μείζον πολιτιστικό κέντρο όπου η ρωσική αγιογραφία γνώρισε μεγάλη άνθηση. Καθοριστικό ρόλο στη θεμελίωσή της έπαιξε ο Θεοφάνης ο Έλληνας κουβαλώντας μαζί του την τεχνοτροπία της βυζαντινής παράδοσης
Η επίδραση της Βυζαντινής τέχνης στη ρωσική αγιογραφία και ο ρόλος του Θεοφάνη του Έλληνα

Η πορεία του κράτους των Ρως προς τον εκχριστιανισμό του ήταν σταδιακή και σταθερή τους δύο πρώτους αιώνες μετά την βάπτισή του. Όμως, ήρθε η εισβολή των Μογγόλων το 1237–1240 και ανέτρεψε τα δεδομένα. Η εισβολή αυτή είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή του Κιέβου και το θάνατο περίπου του μισού πληθυσμού των Ρως.

Το διάστημα που οι νότιες και ανατολικές περιοχές του κράτους των Ρως πλήττονταν από τις επιδρομές των Μογγόλων, το Νόβγκοροντ δεν αντιμετώπιζε την ίδια μοίρα. Ήδη από το 1054 και μετά είχε δρομολογηθεί η αυτονόμησή του από την τοπική εξουσία. Πριν την ανεξαρτητοποίησή του, ήταν το δεύτερο σημαντικότερο πριγκιπάτο του κράτους των Ρως.

Το Νόβγκοροντ ήταν ένα μείζον πολιτιστικό κέντρο, και η σημαντική παραγωγή χειρογράφων του μητροπολιτικού κλήρου και των μοναστηριών μαρτυρά μέχρι σήμερα τη δραστηριότητά τους. Η ανέγερση εκκλησιών και η πατρονία των αγιογράφων από το μακρινό Βυζάντιο, όπως του Θεοφάνη του Έλληνα (1350–1410 περίπου), αντανακλούσαν τον πλούτο του Νόβγκοροντ. Ο Θεοφάνης φιλοτέχνησε μερικές από τις πιο αξιόλογες τοιχογραφίες του μεσαιωνικού Νόβγκοροντ, αν κρίνουμε απ' όσες έχουν διασωθεί από τη φθορά του χρόνου, τους πολέμους και την ασκούμενη κάθε φορά πολιτική.

Σήμερα δεν σώζονται πολλά από τα έργα του Θεοφάνη του Έλληνα όμως, όπως υποστηρίζεται από πολλούς μελετητές, η επίδρασή του στον ρωσικό πολιτισμό ήταν καθοριστική. Θεωρείται πως τα έργα του έθεσαν τα θεμέλια για την ανάπτυξη της ρωσικής αγιογραφίας. Χάρη στη δική του καθοδήγηση και διδασκαλία εμφανίστηκαν πολλοί ταλαντούχοι αγιογράφοι, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον μαθητή του Αντρέι Ρουμπλιόφ.

Το έργο του Ρουμπλιόφ και των συγχρόνων του αποτέλεσε μία νέα αφετηρία που έβαλε τις βάσεις για τη ρωσική εικονογραφία των επόμενων αιώνων.

Περισσότερα για την επίδραση της βυζαντινής τέχνης στη ρωσική αγιογραφία, και για τον αγιογράφο Θεοφάνη τον Έλληνα μπορείτε να διαβάσετε εδώ

109

Μοιραστείτε το άρθρο: